Raportowanie DAC8 i globalne standardy rachunkowości krypto: Przewodnik dla firm księgowych

Sprawozdawczość finansowa dotycząca kryptowalut przestała być niszowym zagadnieniem, a stała się priorytetem na poziomie zarządu. Obowiązki raportowania DAC8 w UE, zrewidowany model wartości godziwej FASB w Stanach Zjednoczonych, ewoluujące wytyczne IFRS dotyczące aktywów kryptograficznych oraz ramy raportowania kryptowalut CARF OECD są obecnie lub wkrótce staną się obowiązujące jednocześnie. Dla firm księgowych, biegłych rewidentów i dyrektorów finansowych zarządzających klientami z ekspozycją na aktywa cyfrowe wyzwaniem nie jest już to, czy zająć się kryptowalutami, ale który framework ma zastosowanie, kiedy i jak wymagania te ze sobą współdziałają. Popełnienie błędu w tym zakresie niesie ze sobą realne konsekwencje: nieprawidłowo sklasyfikowane aktywa, zniekształcone sprawozdania finansowe i kary regulacyjne, które są coraz trudniejsze do wynegocjowania.

Dlaczego istnieje wiele frameworków i jak się ze sobą wiążą

Brak jednego globalnego standardu rachunkowości kryptowalut jest zamierzony, przynajmniej historycznie. Twórcy standardów w różnych jurysdykcjach działali w różnym tempie, odpowiadając na własne kultury regulacyjne i specyficzne obawy rynków krajowych. Efektem jest mozaika, którą firmy z transgranicznymi portfelami klientów muszą ostrożnie nawigować.

Na poziomie standardów rachunkowości dwoma dominującymi frameworkami są US GAAP, obecnie zaktualizowane przez wytyczne FASB ASC 350-60, oraz IFRS, które traktują aktywa kryptograficzne głównie przez MSR 38, a w niektórych przypadkach MSR 2. Na poziomie raportowania podatkowego i regulacyjnego obowiązki raportowania DAC8 obejmują dostawców usług kryptowalut z siedzibą w UE oraz niektórych użytkowników, podczas gdy ramy raportowania kryptowalut CARF reprezentują próbę OECD stworzenia globalnie spójnego systemu automatycznej wymiany informacji dotyczącej kryptowalut. Nie są to konkurujące frameworki. Działają na różnych poziomach: standardy rachunkowości określają, jak składnik aktywów jest prezentowany w bilansie, podczas gdy reżimy raportowania regulują, jakie informacje są przekazywane organom podatkowym. Firma musi przestrzegać obu poziomów, a wymagania dotyczące danych w znacznym stopniu się pokrywają.

Dla firm doradzających podmiotom z siedzibą w Singapurze lub klientom z operacjami w Singapurze istnieje dodatkowa warstwa. Singapur stosuje standardy sprawozdawczości finansowej zbieżne z IFRS, a Monetary Authority of Singapore opracowało własne ramy regulacyjne dla aktywów cyfrowych. Zrozumienie, jak globalne standardy odnoszą się do lokalnych wymogów, jest praktyczną koniecznością, a nie teoretycznym ćwiczeniem.

Raportowanie DAC8: Co firmy muszą teraz zrozumieć

DAC8 to ósma iteracja unijnej dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej. Rozszerza ona automatyczną wymianę informacji podatkowych na transakcje kryptowalutami, zbliżając kryptowaluty do obowiązków wymiany informacji, które już obowiązują w przypadku tradycyjnych produktów finansowych na mocy DAC2.

Dyrektywa wymaga, aby dostawcy usług kryptowalut (CASPs) zarejestrowani lub mający siedzibę operacyjną w UE zbierali i zgłaszali dane transakcyjne użytkowników właściwemu krajowemu organowi podatkowemu. Organ ten następnie przekazuje informacje innym państwom członkowskim UE, w których użytkownik ma rezydencję podatkową. Zakres jest szeroki: obejmuje wymiany między kryptowalutami a walutami fiducjarnymi, wymiany między różnymi kryptowalutami oraz transfery do lub z zewnętrznych portfeli powyżej określonych progów.

Dla firm księgowych raportowanie DAC8 tworzy dwa odrębne strumienie pracy. Po pierwsze, jeśli jakikolwiek klient jest CASP, potrzebuje programu zgodności, który gromadzi odpowiednie dane na poziomie transakcji i odpowiednio kieruje je przez łańcuch raportowania. Po drugie, jeśli klient jest osobą fizyczną lub korporacyjnym traderem o dużym wolumenie korzystającym z platform zarejestrowanych w UE, ich dane transakcyjne mogą już być przekazywane organom podatkowym w sposób, który musi być uzgodniony ze złożonymi deklaracjami. Poniższa tabela podsumowuje podstawowe obowiązki sprawozdawcze na mocy DAC8.

FASB ASC 350-60 i rachunkowość kryptowalut według US GAAP

Aktualizacja FASB do ASC 350-60 stanowi znaczącą zmianę w sposobie traktowania aktywów kryptograficznych w ramach US GAAP. Przed aktualizacją większość posiadanych kryptowalut była klasyfikowana jako wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania i wyceniana według kosztu historycznego, podlegająca testom na utratę wartości, ale nigdy nie przeszacowywana w górę. Takie traktowanie powodowało oczywiste zniekształcenia: firma posiadająca bitcoin, który znacznie wzrósł na wartości, nie mogła odzwierciedlić tego zysku do momentu zbycia.

Zrewidowany ASC 350-60 wymaga od jednostek wyceny kwalifikujących się aktywów kryptograficznych według wartości godziwej na każdy dzień bilansowy, przy czym zmiany są ujmowane w wyniku finansowym netto. Zbliża to rachunkowość kryptowalut według US GAAP do traktowania niektórych instrumentów finansowych, choć FASB starannie ograniczyła zakres wytycznych. Mają one zastosowanie do aktywów spełniających określone kryteria: muszą być zamienne, zabezpieczone środkami kryptograficznymi, działać na rozproszonym rejestrze i nie reprezentować udziału finansowego w innym podmiocie. Aktywa, które nie spełniają tych kryteriów, w tym większość NFT i niektóre opakowane tokeny, nie są objęte zakresem ASC 350-60 i wymagają odrębnej analizy.

Dla firm księgowych i CFO praktyczne implikacje są znaczące. Wycena według wartości godziwej wymaga obronialnego źródła wyceny, co jest proste dla aktywów notowanych na głównych giełdach, ale znacznie bardziej złożone dla rzadko notowanych tokenów. Rozszerzyły się również ujawnienia: jednostki muszą teraz podawać informacje o charakterze i ryzykach związanych z ich zasobami kryptowalut, uzgodnieniu sald początkowych i końcowych oraz metodzie ustalania wartości godziwej. Poniższa tabela porównuje stare i nowe podejście.

Aktywa kryptowalutowe w IFRS: Obecne ramy i ich ograniczenia

IFRS nie ma jeszcze dedykowanego standardu dla aktywów kryptowalutowych, co stanowi jedną z największych luk w globalnej sprawozdawczości finansowej. IASB przyznała to i prowadzi prace, ale na razie sporządzający muszą stosować istniejące standardy przez analogię, kierując się decyzją agendową Komitetu ds. Interpretacji IFRS z 2019 roku.

Zgodnie z tymi wytycznymi, aktywa kryptowalutowe są zazwyczaj klasyfikowane jako wartości niematerialne i prawne zgodnie z MSR 38, chyba że są utrzymywane w celu sprzedaży w ramach zwykłej działalności gospodarczej; w takim przypadku może mieć zastosowanie traktowanie jako zapasów według MSR 2. Podejście MSR 38 dopuszcza model kosztu lub model przeszacowania. Model przeszacowania może prowadzić do wyceny według wartości godziwej, ale tylko wtedy, gdy istnieje aktywny rynek dla danego składnika aktywów – warunek spełniony dla głównych aktywów, ale niepewny dla mniejszych tokenów. W przeciwieństwie do FASB ASC 350-60, IFRS nie nakazuje wartości godziwej: dopuszcza ją pod określonymi warunkami.

Ta rozbieżność między traktowaniem aktywów kryptowalutowych w IFRS a rachunkowością kryptowalut w US GAAP stwarza realne wyzwanie dla firm obsługujących klientów raportujących w obu ramach lub dla grup międzynarodowych, które muszą konsolidować jednostki stosujące różne standardy. Tabele uzgodnień stają się niezbędne, a audytorzy potrzebują udokumentowanego uzasadnienia decyzji klasyfikacyjnych na każdy dzień bilansowy. Trwające prace IASB mogą docelowo przynieść dedykowany standard, ale firmy nie mogą czekać. Potrzebują obronialnych stanowisk już teraz.

Raportowanie CARF dotyczące kryptowalut i globalny system wymiany informacji

Opracowany przez OECD Crypto-Asset Reporting Framework, znany jako CARF, ma na celu zniwelowanie luki informacyjnej powstałej, ponieważ transakcje kryptowalutowe nie podlegały Common Reporting Standard. CARF wymaga od dostawców usług kryptoaktywów gromadzenia i raportowania informacji o użytkownikach do ich krajowego organu podatkowego, który następnie automatycznie wymienia te informacje z krajem rezydencji podatkowej użytkownika.

Raportowanie kryptowalut według CARF obejmuje szeroki zakres typów transakcji: wymiany między kryptowalutami a walutami fiducjarnymi, wymiany między aktywami kryptowalutowymi oraz niektóre transfery. Opiera się na definicji raportowalnych aktywów kryptowalutowych, która celowo wyklucza aktywa już objęte istniejącymi reżimami raportowania rachunków finansowych, unikając powielania z CRS w miejscach, gdzie występuje nakładanie się.

Relacja między CARF a DAC8 jest ważna do zrozumienia. DAC8 to wdrożenie zasad CARF na poziomie UE, dostosowane do unijnej struktury prawnej i stosowane za pomocą mechanizmu dyrektywy. Jurysdykcje spoza UE, które przyjmą CARF, będą miały własne krajowe ustawodawstwo implementujące. Efektem jest wyłaniająca się globalna sieć automatycznej wymiany informacji, która odzwierciedla to, co już istnieje dla rachunków bankowych, rozszerzone na kryptowaluty. Firmy doradzające klientom obecnym w wielu jurysdykcjach muszą mapować, które reżimy implementujące CARF obowiązują, a które są w trakcie transpozycji. Szczegółowy opis tych obowiązków można znaleźć w naszym zasobie raportowanie zgodności kryptowalut dla firm księgowych.

Stanowisko Singapuru w globalnych ramach

Singapur zajmuje interesującą pozycję w globalnym krajobrazie raportowania kryptowalut. Kraj ten ma dojrzałe ramy regulacyjne dla aktywów cyfrowych, skoncentrowane na ustawie o usługach płatniczych nadzorowanej przez Monetary Authority of Singapore. Podmioty licencjonowane na podstawie tej ustawy podlegają obowiązkom AML i KYC, które już wymagają znacznego gromadzenia danych o transakcjach, tworząc podstawę nakładającą się na wymogi raportowania w stylu CARF.

Po stronie rachunkowości singapurskie standardy sprawozdawczości finansowej, znane jako SFRS(I), są zbieżne z IFRS. Oznacza to, że podmioty zarejestrowane w Singapurze stosujące SFRS(I) podążają za opisaną powyżej logiką MSR 38 i MSR 2 przy księgowaniu aktywów kryptowalutowych. Nie ma lokalnie opracowanego singapurskiego standardu rachunkowości kryptowalut. Dla grup z singapurską jednostką dominującą lub zależną praktyczną pracą jest zapewnienie spójnego stosowania i udokumentowania polityki rachunkowości kryptowalut grupy oraz zmapowanie lokalnych obowiązków sprawozdawczych wynikających z ustawy o usługach płatniczych wraz z grupowymi wymogami sprawozdawczości finansowej.

Singapur również zasygnalizował zaangażowanie w ramy CARF, co odzwierciedla jego szersze zaangażowanie w międzynarodową przejrzystość podatkową. Firmy z klientami z Singapuru powinny monitorować stanowiska MAS i IRAS w miarę postępu transpozycji CARF, ponieważ harmonogram i zakres krajowych przepisów wykonawczych będą bezpośrednio wpływać na obowiązki dotyczące gromadzenia danych i raportowania zarówno dla CASP, jak i ich użytkowników.

Scenariusz ilustracyjny

Aby zilustrować, jak to działa w praktyce, rozważmy następujący scenariusz: Priya jest CFO średniej wielkości grupy fintech zarejestrowanej w Singapurze, która prowadzi działalność giełdy kryptowalut w UE za pośrednictwem licencjonowanej spółki zależnej w Niemczech. Grupa sporządza skonsolidowane sprawozdania finansowe zgodnie z SFRS(I), zbieżnymi z IFRS, podczas gdy niemiecka spółka zależna składa również lokalne sprawozdania statutowe zgodnie z niemieckim GAAP dostosowanym do wymogów UE.

Na poziomie grupy zespół Priyi musi sklasyfikować aktywa kryptograficzne utrzymywane w księdze własnej giełdy zgodnie z MSR 38, decydując, czy model przeszacowania jest odpowiedni, biorąc pod uwagę, że aktywa są przedmiotem obrotu na aktywnych rynkach. Na poziomie spółki zależnej, niemiecki podmiot jest CASP podlegającym obowiązkom sprawozdawczym DAC8, co oznacza, że musi corocznie gromadzić i przekazywać szczegółowe dane transakcyjne użytkowników niemieckiemu organowi podatkowemu. Obowiązki sprawozdawcze CARF dotyczące kryptowalut są również na horyzoncie, ponieważ Singapur wdraża ramy OECD.

Bez scentralizowanego sub-żurnala, który rejestruje dane transakcyjne na odpowiednim poziomie szczegółowości, zespół Priyi staje przed perspektywą ręcznego uzgadniania danych giełdowych zarówno do ujawnień wartości godziwej, jak i do zgłoszenia DAC8. Korzystając z CryptaCount, grupa mapuje dane API giełdy bezpośrednio do silnika księgowego, generując jednocześnie zmiany wartości godziwej potrzebne do ujawnień SFRS(I) i dane na poziomie transakcji potrzebne do DAC8, z jednego źródła prawdy.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest raportowanie DAC8 i kogo dotyczy?

DAC8 to dyrektywa UE, która wymaga od dostawców usług kryptograficznych zarejestrowanych lub działających w UE gromadzenia i przekazywania danych transakcyjnych użytkowników krajowym organom podatkowym. Organy te następnie automatycznie wymieniają się tymi danymi z innymi państwami członkowskimi UE, w których użytkownicy mają rezydencję podatkową. CASP spoza UE obsługujący użytkowników z UE również podlegają zakresowi dla transakcji tych użytkowników.

Jak FASB ASC 350-60 zmienia rachunkowość kryptowalut zgodnie z US GAAP?

Przed aktualizacją ASC 350-60 przez FASB kwalifikujące się aktywa kryptograficzne były traktowane jako wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania wyceniane według kosztu pomniejszonego o utratę wartości, co oznaczało, że niezrealizowane zyski nigdy nie były ujmowane. Zmieniony standard wymaga wyceny według wartości godziwej na każdy dzień bilansowy, przy czym zmiany odnoszone są do wyniku finansowego netto. Dotyczy to zamiennych, zabezpieczonych kryptograficznie aktywów na rozproszonych rejestrach, które nie stanowią udziału finansowego w innym podmiocie.

Czym jest wycena kryptowalut według wartości godziwej FASB w praktyce?

Wycena kryptowalut według wartości godziwej FASB wymaga, aby jednostka ustalała wartość godziwą swoich kwalifikujących się zasobów kryptowalut na każdy dzień bilansowy przy użyciu uzasadnialnego źródła wyceny, zazwyczaj ceny z głównego rynku z dużej giełdy. Powstałe zyski lub straty są ujmowane w wyniku finansowym netto za dany okres. Aktywa, które nie mają aktywnej wyceny rynkowej, wymagają bardziej ocennego podejścia wyceny i dodatkowych ujawnień.

Jak aktywa kryptograficzne są traktowane zgodnie z IFRS?

Zgodnie z obecnymi wytycznymi IFRS, aktywa kryptograficzne są generalnie ujmowane jako wartości niematerialne zgodnie z MSR 38 lub jako zapasy zgodnie z MSR 2, gdy są utrzymywane w celu sprzedaży w zwykłej działalności gospodarczej. Komitet ds. Interpretacji MSSF wyjaśnił to w 2019 roku. W przeciwieństwie do ASC 350-60, IFRS nie nakazuje wyceny według wartości godziwej: model przeszacowania zgodnie z MSR 38 pozwala na to, gdy istnieje aktywny rynek, ale nie jest wymagany. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB) prowadzi prace nad dedykowanym standardem kryptowalut.

Czym jest raportowanie kryptowalut CARF i czym różni się od DAC8?

CARF to ramy sprawozdawczości dotyczącej aktywów kryptograficznych OECD, zaprojektowane w celu rozszerzenia automatycznej wymiany informacji finansowych na transakcje kryptograficzne na całym świecie. DAC8 to unijna krajowa implementacja zasad CARF w ramach własnej architektury dyrektywy. Inne jurysdykcje, które przyjmą CARF, będą go wdrażać poprzez własne przepisy krajowe. Gromadzone i wymieniane dane są zasadniczo podobne, ale mechanizm prawny i harmonogram różnią się w zależności od kraju.

Czy rachunkowość kryptowalut zgodna z IFRS ma zastosowanie do podmiotów z Singapuru?

Singapur stosuje SFRS(I), które są zbieżne z IFRS. Podmioty zarejestrowane w Singapurze stosujące SFRS(I) postępują zatem zgodnie z tą samą logiką co przygotowujący sprawozdania według IFRS: MSR 38 dla kryptowalut utrzymywanych jako wartości niematerialne lub MSR 2, gdy właściwe jest traktowanie jako zapasów. Nie ma singapurskiego standardu rachunkowości kryptowalut, który odbiegałby od stanowiska zbieżnego z IFRS.

Jakie dane muszą zbierać firmy księgowe dla zgodności z DAC8?

W przypadku klienta CASP podlegającego obowiązkom sprawozdawczym DAC8, firmy potrzebują danych na poziomie transakcji obejmujących dane identyfikacyjne użytkownika, typ transakcji, zaangażowane aktywa kryptograficzne, równowartość w walucie fiducjarnej w momencie transakcji, a w niektórych przypadkach adresy portfeli. Dane te muszą być gromadzone u źródła i przechowywane w formacie umożliwiającym coroczne składanie do właściwego organu podatkowego.

Czy ten sam zestaw danych może służyć zarówno celom sprawozdawczości finansowej, jak i regulacyjnej?

Tak, przy odpowiedniej infrastrukturze. Dane na poziomie transakcji wymagane do raportowania DAC8 i raportowania kryptowalut CARF w znacznym stopniu pokrywają się z danymi potrzebnymi do sporządzenia ujawnień wartości godziwej zgodnie z ASC 350-60 lub rachunkowości aktywów kryptograficznych zgodnie z IFRS. Scentralizowany sub-żurnal, który pobiera dane giełdowe i portfelowe na poziomie transakcji, może obsługiwać zarówno silnik księgowy, jak i przepływ pracy sprawozdawczości regulacyjnej, zmniejszając ręczne uzgadnianie i ryzyko niespójności między złożonymi deklaracjami a zbadanymi sprawozdaniami finansowymi.

Źródło: CryptaCount